سمیه باقری: برندسازی و رشد صنعت پوشاک منوط به استفاده از ساختارهای علمی در این عرصه است در حالی که بین اقتصاد زیرپلهای پوشاک امروز با این مساله فاصله عمدهای وجود دارد. یقینا با تغییر تعریف مد از کالاهای لوکس به ضرورت اجتماعی و فرهنگی فضای بازتری برای این هنر - صنعت گشوده میشود.
سرویس مد و لباس هنرآنلاین، مدتهای طولانی مد در ایران به عنوان یکی از نیازهای لوکس جامعه به شمار میرفت که تنها قشر ثروتمند و مرفه جامعه توان بهره بردن از آن را داشتند. این دیدگاه در اوایل انقلاب اسلامی ایران و با رشد تفکر ساده زیستی به اوج خود رسید تا جایی که مردم در دوران جنگ بدون نیاز به اولویتبندی دولت گذران خود به این امور توجه میکردند. با ورود تکنولوژیهای نوین به کشور و گذر از روزهای سخت جنگ درهای تازهای به روی اقتصاد خانوادهها باز شد و این بار نگاهها به سمت مد متمایل شد. اما باز هم مد به عنوان یک مقوله فرهنگی و اجتماعی دیده نشد. سالها بعد و با پررنگ شدن ماهواره، اینترنت و ابزارهای ارتباطی بینالمللی نگاه به مد متحول شد. ظهور گشت ارشاد و برخورد ماموران پلیس نیروی انتظامی با پدیده نوظهوری به نام بدحجابی خود عاملی شد که بسیاری از متخصصان این عرصه را به فکر واداشت. در تمام این سالها مد به عنوان پدیدهای غیرعلنی زیر پوست این شهر رشد میکرد اما واقعیت این است که این ماجرا تبدیل به فرزندی نامشروع شد که در زیرزمینهای کوچک به کپی آثار خارجی میپرداخت.
در دهه اخیر نگاه به مقوله مد و لباس تحتالشعاع این معضل اجتماعی قرار گرفت و تلاشهایی برای هویت بخشی به این عرصه تحت عنوان مد اسلامی- ایرانی شد.
نساجی لنگ لنگان
پوشاک محصول نهایی چرخهای است که در مراحل ابتدایی آن نساجی قرار دارد. گذری کوتاه بر مراکز خرید پوشاک و پارچه بیانگر این است که مردم معتقدند صنعت نساجی ایران سالهاست که مرده و تولید چندانی ندارد. این در حالی است که برخی از فعالان عرصه نساجی ادعا دارند که محصولات خارجی داخل بازار ایران کاملا داخلی است که با برندهای دیگر عرضه میشود. البته برخی نیز معتقدند که صنعت نساجی ایران نیازمند یک تغییر اساسی است. با وجود این همه مشکل در بخش نساجی، کشورهایی نظیر کره، چین، مالزی و ترکیه به راحتی بازار پارچه و پوشاک ما را قبضه کردهاند. در واقع کره برای مردم مسلمان ایران پارچه چادری تولید میکند که خود هرگز به آن نیاز ندارد. صد البته قرار بر این نیست که ما در تمام عرصههای صنعت به رشد و شکوفایی دست یابیم و قطعا برخی از حوزهها نیازمند واردات است. اما آیا صنعت نساجی جزء این طبقهبندیها به شمار میرود؟
تولید زیرپلهای
واقعیت این است که ایران سالهاست که تولید پوشاک خود را در زیرزمینهای کوچک به بازار عرضه میکند. در چنین شرایطی کارفرما معمولا پوشاک را بر اساس تجربههای حضوری خود میشناسد و مقولههای بینالمللی مد و برندسازی برایش در مرکز توجه نیست. به همین خاطر اغلب تولیدکنندگان به جای استفاده از طراح و مانور دادن بر مسائل علمی و فرهنگی صرفا به کپی کردن آثار ژورنال دیگر کشورها قناعت میکنند. از آنجایی که نگاه یکی از عوامل موثر در ایجاد عادت به شمار میرود قطعا دیدن مدلهای ویترین مغازهها در تغییر فرهنگ جامعه تاثیرگذار است. در چنین شرایطی دولت سعی دارد که ویترین فروشگاهها را دچار تغییر کند و نگاههای مردم را به سمت گزارههای فرهنگ ملی ما در عرصه پوشاک جذب کند. اما مشکل اینجاست که صنعت پوشاک با هزار و یک مشکل اقتصادی و سرمایه اندک ریسک را به سختی پذیرا میشود. تولیدکننده زیرپلهای و نساجی لنگ لنگان معجونی میشوند که به واردکنندگان میدان بازی با قیمتها را میدهند.
برخی از تولیدکنندگان گرانی ارز را عامل موثری برای رشد تولید ملی مینامند اما اینکه خریداران بی گناه شکایت به کجا برند، جای بسی سوال است!!!
وقتی پای صحبت تولیدکنندگان، نساجیها، فروشندگان و واردکنندگان مینشینیم جز دردسر و سختی چیزی وجود ندارد. اما جالب اینجاست که اغلب این افراد از سودهای چندصد برابری همکاران خود سخن میگویند.
بازار آشفته طراحی لباس
طراحی لباس به عنوان یک هنر در تمام دنیا پذیرفته شده است. هنری که ایده و نگاه در آن بسیار تاثیرگذار است اما مساله اینجاست که هنوز این ایدهپردازی در ایران مفهوم واقعی خود را نیافته است. بسیاری از طراحان ایده پردازی را منوط به تغییر پارچه یا یک برش صرف میدانند و نگاه هنری را به فراموشی سپردهاند. طراحی لباس در شرایطی وارد بازار ایران شده است که طراحان سودهای حاصل از همکاری با فروشندهها را ناکافی میدانند. فروشندگان نگاه هنری طراحان را پر از ریسک مینامند و طراحان نیز فروشندگان را دور از این فضای هنری میدانند!!!
جزیرههای دور از هم
مدتها قبل در یکی از سخنرانیها دبیر بنیاد ملی مد و لباس عرصه مد ایران را شبیه به جزیره دانست که هر کس در مسیر خود به کار مشغول است. واقعیت این است که این اقتصاد جزیرهای نیاز مبرمی به کار زنجیرهای دارد اما یکی کردن افکار، نگاههای این بخش از یکسو و فراهم کردن شرایط رشد صنعتی و اقتصادی از سوی دیگر، اتفاقی نیست که با امروز و فردا حل شود. یقینا تغییر ساختار این صنعت و رشد آن نیازمند تغییر نگاه یکایک فعالان این حوزه است که امیدوارم روزی به بار بنشیند.
البته با شروع اجرای نمایش زنده، چاپ ژورنال و ارائه حق مالکیت معنوی برای طراحان اتفاقات مثبتی رخ داده که این عرصه را به تکاپوی بیشتر واداشته بر همین اساس این حرکت به سمت و سوی بهتری در حرکت است.
وبلاگ فروش پوشاک عمده
